Mâm cơm chay ngày Tết: ngon, đẹp mắt, đơn giản, dễ làm

mâm cơm chay ngày tết

Lời giới thiệu về mâm cơm chay ngày Tết

Đội ngũ Trầm Tuệ vốn dĩ bao gồm các huynh đệ đồng tu và đều ăn chay trường nhiều năm. Vì thế chúng tôi thường nhận được những câu hỏi nhờ gợi ý hướng dẫn nấu cỗ chay hay 1 mâm cơm cúng chay như thế nào.

Ban đầu chúng tôi chỉ đưa ra vài cái gạch đầu dòng vội vã vì thực sự chúng tôi không phải những đầu bếp chuyên nghiệp hay được đào tạo bài bản. Chúng tôi chỉ là những “người ăn chay trường sống giữa đời thường”. Bản thân chúng tôi khi mới ăn chay cũng đã từng mất nhiều thời gian mày mò để làm sao việc ăn chay trở nên dễ dàng mà vẫn đảm bảo sức khoẻ. Vì thế tất cả các nguyên liệu nấu đều phải là rau củ tươi, phổ biến, dễ tìmchi phí vừa phải.

Món chay thì có rất nhiều, nhưng khi bắt tay vào làm, chúng tôi đã suy nghĩ lựa chọn món nào mà mọi người có thể dễ thực hiện. Hiện nay người người đều bận rộn và không phải ai cũng quen nấu chay nên thực đơn dưới đây là những món dễ nấu, nguyên liệu không cầu kỳ.

Chúng tôi đặt mình vào vị trí của một người không có nhiều kinh nghiệm nấu đồ chay và ở cả những nơi mà nguyên liệu chay không sẵn có để lên thực đơn cho mâm cơm chay vừa ngon, đẹp mắt, lại đơn giản, dễ làm.

Hướng dẫn làm mâm cơm chay ngày Tết

(Thực đơn này có sự gợi ý của nghệ nhân ẩm thực Nguyễn Doãn Cẩm Vân.
Nhóm thực hiện: Trầm Tuệ team)

1- Nộm su hào:

Nguyên liệu:

  • Su hào: 1 củ vừa
  • Cà rốt: 1/2 củ
  • Đường: 3 muỗng cafe
  • Hạt nêm chay, chanh
  • Ớt, rau mùi ta (ngò rí), lạc rang. 

Cách làm:

  • Su hào, cà rốt bào sợi, rắc tất cả đường vào cho trộn đều, để khoảng 20-30’ cho su hào, cà rốt ra hết nước rồi vắt thật ráo. 
  • Khi gần ăn mới bắt đầu trộn thêm hạt nêm và 1 ít nước cốt chanh + ớt + rau mùi cắt nhỏ, cuối cùng rắc lạc rang lên trên.
nộm xu hào - mâm cơm chay ngày Tết

Có nhiều cách làm nộm, nhưng cách làm trên sẽ giữ su hào không bị ra nước sau khi trộn và giòn rất lâu.

2- Miến xào nấm

Nguyên liệu:

  • Miến: 100g
  • Mộc nhĩ: 2 -3 chiếc
  • Nấm sò (bào ngư): 100g
  • Nước tương: 1 thìa canh
  • Giá đỗ: 100g
  • Rau răm, một ít cà rốt bào sợi
  • hạt tiêu, hạt nêm chay

Cách làm

Miến ngâm nước âm ấm cho mềm. Các bạn nhớ không cần ngâm nước nóng nhé, ngâm khoảng 2h.  (Tuỳ từng loại miến mà thời gian ngâm dao động nhưng thấy miến thật mềm là được) 

Nấm sò cắt phần chân đen, xé sợi thật nhỏ. Lưu ý là nên chọn nấm  sạch, được đóng túi/hộp vì chúng ta sẽ ko rửa nấm mà nấu luôn. Nếu rửa nấm rồi vắt thì nấm sẽ nát, mùi bị ngái. Hoặc nếu các bạn không chắc nấm sạch hay không thì nên rửa thật nhanh dưới vòi nước chảy để tránh nấm bị hút nước vào. Nấm sau khi đã xé sợi thì trộn với 1 ít hạt nêm rồi chiên tới khi vàng. Bạn ko cần chiên quá nhiều dầu mà chỉ cần 1 lượng vừa phải thôi nhé.

Tiếp theo cho miến vào xào cùng hạt nêm, nước tương. Bạn nhớ miến phải no nước thì khi xào miến mới ko bị cứng. Nếu miến cứng thì có thể cho thêm chút nước nhưng nhớ cho từ từ và đảo nhanh tay không miến sẽ bị dính với nhau. 

Xào miến trong khoảng 5-7 phút, cho cà rốt, giá đỗ, rau răm vào đảo thật nhanh, tắt bếp rồi cho nấm đã chiên vào trộn đều. Rắc thêm hạt tiêu.

Vậy là ta đã có món miến xào nấm.

miến xào nấm - mâm cơm chay ngày Tết

3- Canh măng khô

Nguyên liệu

  • Măng khô đã ngâm, luộc (quy trình ngâm măng hẳn là các bạn đều biết nên Trầm Tuệ không nhắc lại nhé)
  • Nước dùng được hầm từ củ đậu (củ sắn) 
  • Nấm đông cô tươi hoặc khô nếu ko có thể thay bằng nấm hương. Nếu là nấm khô phải ngâm mềm rồi mới nấu.
  • Rau mùi, dầu ăn, hạt nêm chay. 

Cách làm:

  • Nấm xào cùng hạt nêm, bỏ ra bát. 
  • Xào măng với hạt nêm cho ngấm gia vị sau đó đổ nước dùng vào nấu tới khi măng mềm, ngấm gia vị.
  • Cho nấm vào nấu thêm khoảng 10’ thì rắc rau mùi vào.
canh măng khô - mâm cơm chay ngày Tết

4- Đậu phụ kho dứa (thơm)

Nguyên liệu:

  • Đậu phụ: khoảng 200g (hoặc tàu hũ ky) 
  • Củ cải: 1 củ nhỏ
  • Cà rốt: 1- 1/2 củ cắt lát dày khoảng 0,7cm 
  • Dứa (thơm): 1 miếng khoảng 100g. Lưu ý chọn dứa chín tới, dứa xanh sẽ bị chua.
  • nước tương: 3 muỗng canh
  • đường: 2-3 thìa café

Cách làm:

  • Đâu phụ cắt miếng vuông, chiên vàng.
  • Củ cải cà rốt cắt khúc, chiên sơ thấy bên ngoài hơi se se là được.
  • Cho 1 ít dầu ăn, nước tương và đường vào nấu tới khi hơi sánh lại. Cho tất cả đậu phụ và rau củ vào đảo đều, cho ớt tươi vào. Om tới khi các loại củ chín mềm. Lưu ý không nấu quá lâu thì củ cải sẽ ko có mùi nồng.

5 – Nấm đậu xúc bánh tráng

Nguyên liệu:

  • Nấm sò (bào ngư): 150g
  • Đậu phụ: 150g
  • Sả băm: 1 thìa canh
  • Nước tương: 1 thìa
  • Đường: 1 thìa cafe (nếu ko ăn ngọt thì bớt lại) 
  • Hạt nêm.
  • Rau răm, lạc rang, ớt bằm.
  • Bánh đa (bánh tráng) nướng

Cách làm

  • Nấm sò xé nhỏ (lưu ý ko cần xé quá nhỏ như món miến). Xào với 1 xíu dầu ăn với lửa nhỏ tới khi nấm khô. Không nên xào quá kỹ thì nấm sẽ bị xác, mất độ béo. 
  • Đậu phụ cắt lát mỏng, chiên vàng.
  • Cắt nhỏ đậu và nấm. Các bạn nên dùng kéo để cắt thì sẽ dễ hơn nhé.
  • Phi thơm sả với 1 ít dầu ăn, cho nấm đậu vào đảo đều cùng nước tương, hạt nêm, đường. Các bạn chỉ cần xào nguyên liệu trong khoảng 5-7’ cho thấm gia vị, không xào lâu quá sẽ khô.
  • Cho Rau răm cắt nhỏ + ớt vào đảo đều rồi tắt bếp.
  • Rắc lạc rang lên trên. Khi ăn, xúc cùng bánh tráng nướng hoặc bánh phồng chay.
nấm đậu xúc bánh tráng

6- Rau xào ngũ sắc

Nguyên liệu:

  • Bông cải xanh /trắng
  • Đậu ngọt/ đậu Hà Lan
  • Mộc nhĩ đã ngâm mềm
  • Ngô non
  • Cà rốt 
  • Nấm đông cô tươi/ nấm hương tươi
  • Rau cần tây. 
  • Muối, hạt nêm, đường, hạt tiêu

Cách làm

  1. Đun nước sôi, cho chút muối vào để chần rau củ, cho các loại rau củ chần chín tới. Cách chần là rau có màu xanh chần trước, rau nào lâu mềm thì chần lâu hơn.
  2. Tiếp theo xào nấm với  hạt nêm rồi trút ra đĩa.
  3. Rau củ đã chần cho lên chảo xào cùng hạt nêm, xíu đường. Vì các nguyên liệu đã chần chín tới nên các bạn không xào quá lâu tránh rau bị vàng và nhũn. Gần được thì cho nấm vào đảo cùng, cho cần tây vào đảo nhanh tay rồi tắt bếp.
rau xào ngũ sắc - mâm cơm chay ngày Tết

7- Canh khổ qua/Khổ qua hấp

Bài này chúng tôi hướng dẫn 2 cách làm tuỳ theo ý thích mà các bạn lựa chọn. Người miền Nam thường có món canh khổ qua trong mâm cơm. Nhưng các bạn có thể chọn khổ qua hấp nếu muốn vì cách làm như nhau chỉ khác chút xíu ở công đoạn cuối. 

Nguyên liệu:

  • Khổ qua
  • Đậu phụ
  • Mộc nhĩ đã ngâm mềm, cắt nhỏ
  • Miến (chỉ cần 1 ít) cắt nhỏ
  • Tàu hũ ky (váng đậu) – nguyên liệu này nếu ko cho cũng được các bạn nhé. 
  • Hạt nêm, tiêu

Cách làm:

  1. Tàu hũ ky ngâm mềm, cắt nhỏ
  2. Khổ qua nếu nấu canh bạn để nguyên trái, xẻ 1 đường dọc theo quả rồi lấy sạch ruột. Nếu hấp có thể cắt thành từng khoanh dày cỡ 4-5cm
  3. Đậu phụ để nguyên miếng, luộc trong khoảng 10’. Mục đích là để đậu chắc lại, ra hết nước.
  4. Cho đậu đã luộc vào 1 cái bát to, bóp nhuyễn, cho mộc nhĩ, miến, tàu hũ ky, hạt nêm, tiêu, đường vào, dùng tay nhồi kỹ các nguyên liệu trên. 
  5. Nhồi đậu vào từng trái/khoanh khổ qua.  
  6. Nếu chọn món hấp thì đem hấp khoảng 10’.
  7. Nếu chọn món canh thì lấy 1 ít nước dùng đã được hầm từ củ đậu(củ sắn), cho khổ qua vào nấu nêm thêm hạt nêm, chút tiêu. Nấu khoảng 10’ -15’ tuỳ thích ăn mềm hay chín tới.
canh mướp đắng/khổ qua hấp - mâm cơm chay ngày Tết

Lời nhắn nhủ trong mâm cơm chay ngày Tết

Chúng tôi không phải những chuyên gia nấu ăn hay được đào tạo về nấu ăn nhưng chúng tôi vẫn hoan hỉ thực hiện việc nấu, lên công thức và chia sẻ lại cách làm. Tâm nguyện làm sao giảm bớt đi những chúng sinh bị giết hại để phục vụ cho mâm cơm ngày tết của mọi nhà thật ý nghĩa.

Khởi đầu, chúng tôi chỉ định viết cách làm các món ăn kèm hình mang tính minh hoạ nhưng bản thân chúng tôi muốn tất cả những gì mình giới thiệu đều là những trải nghiệm thực tế cũng như việc trước khi đưa sản phẩm ra thị trường thì chúng tôi phải là người đầu tiên sử dụng và am tường về nó.

Và cũng là nhân duyên khi nghệ nhân ẩm thực Nguyễn Doãn Cẩm Vân biết ý tưởng này của chúng tôi, bà đã hoan hỉ hướng dẫn cách thực hiện. Chính điều đó đã giúp ý tưởng mâm cơm chay ngày Tết càng trở nên ngon, đẹp mắt và dễ thực hiện với nhiều người hơn. Xin chân thành cảm ơn tấm lòng của bà Cẩm Vân.

Hy vọng rằng gợi ý trên đây về mâm cơm chay ngày Tết tuy chưa thật hoàn hảo nhưng đây là tất cả những gì chúng tôi đã nỗ lực với mong muốn TẾT NÀY BẠN HÃY CÚNG CƠM CHAY!

Chúc tất cả Quý bạn hữu gần xa và gia đình một năm mới thật an lạc. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật!

4 thoughts on “Mâm cơm chay ngày Tết: ngon, đẹp mắt, đơn giản, dễ làm

  1. Lê Hoa Cải says:

    Món miến xào nấm
    Nếu nấm sò mà không rửa thì không yên tâm lắm.
    Mình có 1 cách rửa không làm cho nấm bị nảt: Pha nước muối loãng, ngâm nấm, khoả nhẹ tay. Dừng 1 khăn măth bông khô sạch lót trong 1 cái rổ, vớt nấm dặt vào đó cho chẩu hết nước. Túm 4 góc khăn, cầm trê tay quay cho nước văng hết ra là nấm khô

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *